# ชีวิตหลังความตายของเครื่องจักร: บันทึกการ 'ชำแหละ' เครื่องทอผ้าจากโรงงานสู่วงจรเตาหลอม

**โดย ทีมงานรีไซเคิลชล** ท่ามกลางเสียงเครื่องจักรที่เงียบสงัดในโรงงานขนาดใหญ่แห่งหนึ่งในจังหวัดชลบุรี สิ่งที่เราเห็นไม่ใช่แค่เศษเหล็กที่วางกองอยู่ แต่มันคือเรื่องราวของความหวังทางธุรกิจที่ถูกหยุดไว้ด้วยปัจจัยที่ไม่มีใครคาดคิด วันนี้ "รีไซเคิลชล" จะขอพาทุกท่านไปเจาะลึกเบื้องหลังปฏิบัติการรับซื้อเครื่องจักรเก่าครั้งใหญ่ ซึ่งเป็นเครื่องทอผ้ามือสองที่ยังไม่เคยได้เดินเครื่องในสายการผลิตจริง แต่ต้องมาจบเส้นทางที่ลานรีไซเคิลของเรา

### 1. ปริศนาเครื่องจักรใหม่ในคราบมือสอง: เมื่อวิกฤตเปลี่ยนแผนธุรกิจ ย้อนกลับไปถึงที่มาของเครื่องจักรล็อตนี้ ลูกค้าของเราเล่าให้ฟังด้วยน้ำเสียงที่เต็มไปด้วยความเสียดายว่า เดิมทีโรงงานแห่งนี้มีโปรเจกต์ยักษ์ใหญ่ในการขยายฐานการผลิตผ้าทอเพื่อส่งออก พวกเขาจึงทำการ "ประมูลเหมา" เครื่องทอผ้ามือสองสภาพนางฟ้ามาจากต่างประเทศ เพื่อเตรียมติดตั้งลงในโรงงานใหม่ แต่ทว่า... โลกทั้งใบก็ต้องหยุดชะงักลงเมื่อ "วิกฤตการณ์โควิด-19" มาถึง ธุรกิจสิ่งทอที่เคยรุ่งเรืองกลับเผชิญกับภาวะชะงักงัน คำสั่งซื้อถูกยกเลิก การขนส่งติดขัด และที่สำคัญที่สุดคือ "ปัญหาเรื่องสถานที่" ที่ถูกปรับเปลี่ยนไปใช้รองรับสถานการณ์ฉุกเฉินอื่นๆ เครื่องทอผ้าที่นอนรอวันทำงานจึงกลายเป็นเพียงเหล็กก้อนยักษ์ที่ตั้งขวางที่โรงงาน เมื่อสถานการณ์ไม่คลี่คลายตามแผนที่วางไว้ ทางโรงงานจึงตัดสินใจ "ตัดใจขายขาด" เพื่อเปลี่ยนทรัพย์สินให้เป็นสภาพคล่อง และนั่นคือหน้าที่ของพวกเรา รีไซเคิลชล ที่ต้องเข้าไปรับช่วงต่อ

### 2. ทางแยกของการจัดการ: ขายต่อเป็นตัว หรือ ส่งเข้าเตาหลอม? เมื่อเครื่องจักรเหล่านี้ถูกขนย้ายมาถึงหน้าร้านของเก่าของเรา เรามีสมการทางธุรกิจที่ต้องแก้ 2 วิธีหลักๆ:

**วิธีที่ 1: การขายต่อเป็นเครื่องจักรมือสอง (Refurbish & Resell)** ในทางทฤษฎี นี่คือวิธีที่สร้างมูลค่าได้สูงสุด ถ้าเราสามารถหาโรงงานทอผ้าที่กำลังต้องการเครื่องรุ่นนี้พอดี หรือส่งต่อให้พ่อค้าเครื่องจักรเฉพาะทาง เราจะได้กำไรที่งดงามโดยไม่ต้องใช้แรงงานในการชำแหละเลยแม้แต่นิดเดียว แต่ในความเป็นจริงของตลาดรีไซเคิล "ความเร็วคือหัวใจ" ในวันที่อุตสาหกรรมสิ่งทอในประเทศยังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ พ่อค้าเครื่องจักรต่างเก็บตัวเงียบ การรอคอยผู้ซื้อที่อาจจะไม่มาเลยคือความเสี่ยงที่ร้านของเก่าต้องแบกรับ
**วิธีที่ 2: การตัดส่งเข้าเตาหลอม (The Scrap Route)** นี่คือวิธีที่ "จบงานไว ได้เงินเร็ว" ที่สุด แม้กำไรต่อชิ้นอาจจะสู้การขายเป็นตัวไม่ได้ แต่เมื่อเทียบกับค่าเสียโอกาสของพื้นที่ในร้านและเวลาที่ต้องรอคอย การชำแหละส่งโรงหลอมคือคำตอบที่ยั่งยืนกว่า และสำหรับล็อตนี้ หลังจากประเมินตลาดแล้ว เราพบว่าไม่มีพ่อค้าเครื่องจักรสนใจรับช่วงต่อ เราจึงเดินหน้าเข้าสู่กระบวนการ "ชำแหละ" เต็มรูปแบบ

### 3. ปฏิบัติการ 'ชำแหละ' อย่างมืออาชีพ: ขั้นตอนที่มากกว่าแค่การทำลาย การตัดเครื่องจักรไม่ใช่เรื่องของการใช้กำลังคนเพียงอย่างเดียว แต่มันคือ "ศาสตร์และศิลป์" ในการแยกประเภทวัสดุเพื่อให้ได้มูลค่าสูงสุดและปลอดภัยที่สุด ####

**ขั้นตอนที่ 1: การเคลียร์เชื้อเพลิงและวัสดุอันตราย (The Fire Guard)** กฎเหล็กของรีไซเคิลชลคือ "ความปลอดภัยต้องมาอันดับหนึ่ง" ก่อนที่เปลวไฟจากแก๊สตัดเหล็กจะเริ่มทำงาน ลูกน้องของผมต้องทำการรื้อถอน พลาสติก ยาง สายพาน และคราบน้ำมันหล่อลื่นออกให้หมด วัสดุเหล่านี้คือเชื้อเพลิงชั้นดีที่จะทำให้เกิดอัคคีภัยได้หากเรามองข้าม การเคลียร์พื้นที่ทำงานให้สะอาดช่วยให้เราทำงานได้อย่างมั่นใจและรวดเร็ว ####

**ขั้นตอนที่ 2: การปลดชุดบนและโครงสร้างส่วนสูง (Decapitation)** เครื่องทอผ้าเป็นเครื่องจักรที่มีโครงสร้างสูงและซับซ้อน วิธีการที่ปลอดภัยที่สุดคือการ "ลดระดับความสูง" ของมันลง เราจะทำการตัดหัวน็อตยึดหลัก 4 จุดที่จับชุดบนไว้ จากนั้นใช้รถยกโฟล์คลิฟต์เข้าประคองและยกชุดบนออก การทำเช่นนี้ช่วยลดความเสี่ยงที่เศษเหล็กจะร่วงหล่นลงมาทับคนทำงานที่อยู่ด้านล่าง และยังทำให้เรามองเห็นโครงสร้างภายในได้ชัดเจนขึ้น ####

**ขั้นตอนที่ 3: การแยกชุดลูกกลิ้ง (Roller Extraction & Stainless Sorting)** ลูกกลิ้งในเครื่องทอผ้าคือหัวใจของการคัดแยก เพราะมันมักจะประกอบไปด้วยวัสดุผสม ทั้งเหล็กหนา สแตนเลส และอลูมิเนียม เราต้องแยกส่วนนี้ออกมาเพื่อ "ปลอก" เอาวัสดุที่มีราคาสูงอย่างสแตนเลสออกต่างหาก การแยกสแตนเลสออกจากเหล็กธรรมดาช่วยเพิ่มรายได้ให้เราอย่างมหาศาล เพราะราคาตลาดของสแตนเลสนั้นสูงกว่าเหล็กหลายเท่าตัว ####

**ขั้นตอนที่ 4: การขุดทองในเครื่องจักร (The Motor & Non-Ferrous Treasure)** ภายในเครื่องจักรเก่าจะมี "มอเตอร์ไฟฟ้า" และชิ้นส่วน "ทองเหลือง/ทองแดง" ซ่อนอยู่ตามจุดเชื่อมต่อและระบบส่งกำลัง นี่คือขุมทรัพย์ที่แท้จริงของคนรับซื้อของเก่า เราต้องใช้ความละเอียดในการแกะมอเตอร์เพื่อเอาขดลวดทองแดงข้างในออกมา ทองแดงเป็นโลหะที่มีค่าตัวสูงที่สุดในบรรดาเศษโลหะอุตสาหกรรม ยิ่งเราคัดแยกได้บริสุทธิ์เท่าไหร่ กำไรของเราก็ยิ่งมากขึ้นเท่านั้น ####

**ขั้นตอนที่ 5: การชำแหละโครงสร้างข้าง (The Final Shredding)** เมื่อชิ้นส่วนมีค่าถูกถอดออกหมดแล้ว จะเหลือเพียงเฟรมเหล็กหล่อขนาดใหญ่ด้านข้าง ซึ่งมีน้ำหนักมหาศาลและขนาดที่เกินกว่าจะบรรทุกขึ้นรถสิบล้อได้ในชิ้นเดียว เราต้องใช้ช่างตัดเหล็กที่มีฝีมือ ตัดแบ่งเฟรมเหล่านี้ให้เป็นชิ้นเล็กๆ ขนาด "30x30 นิ้ว" หรือตามที่โรงหลอมกำหนด เพื่อให้สะดวกต่อการป้อนเข้าเตาหลอมไฟฟ้า (Electric Arc Furnace) ต่อไป

### 4. บทสรุป: วงจรชีวิตใหม่ของเหล็กกล้า การเดินทางของเครื่องทอผ้าชุดนี้อาจจะไม่ได้จบลงที่การสร้างผืนผ้าที่สวยงาม แต่มันได้ทำหน้าที่ที่สำคัญไม่แพ้กันในโลกของ "เศรษฐกิจหมุนเวียน" (Circular Economy) เหล็กทุกชิ้น สแตนเลสทุกเส้น และทองแดงทุกขด ที่เราชำแหละออกมา จะถูกส่งกลับไปเป็นวัตถุดิบในการสร้างสิ่งใหม่ๆ ไม่ว่าจะเป็นเหล็กเส้นสำหรับสร้างบ้าน หรืออาจจะกลับมาเป็นส่วนประกอบของเครื่องจักรตัวใหม่ในอนาคต รีไซเคิลชล ภูมิใจที่เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยจัดการทรัพยากรเหล่านี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด

การ "รับซื้อเครื่องจักรเก่า" สำหรับเราจึงไม่ใช่แค่การซื้อของที่คนอื่นไม่ต้องการ แต่คือการคืนชีวิตให้กับวัสดุเหล่านั้นอีกครั้งในรูปแบบใหม่ ขอบคุณเพื่อนๆ

ทุกคนที่ร่วมติดตามอ่านจนจบ หวังว่าบทความนี้จะเปิดมุมมองใหม่ๆ เกี่ยวกับโลกของคนรับซื้อของเก่าให้ทุกคนได้เห็นนะครับ หากมีเครื่องจักรเก่า หรืออยากปรึกษาเรื่องการรีไซเคิล ติดต่อพวกเรา รีไซเคิลชล ได้เสมอครับ!